Category Archive: Ιστορία Καρδιολογίας

Feb 14 2011

Peter Baskett (1934-2008)

Ο Peter Baskett ήταν μια από τις παγκόσμιας ακτινοβολίας προσωπικότητες στον τομέα της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης.

Γεννήθηκε στο Μπέλφαστ της Βορείου Ιρλανδίας το 1934 και αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο Queens της πόλης του το 1959 και ακολούθως από το πανεπιστήμιο του Cambridge από όπου ολοκλήρωσε τη διδακτορική διατριβή του.

Απέκτησε την ειδικότητα της αναισθησιολογίας και εργάστηκε για μερικά χρόνια στο νοσοκομείο Royal Victoria  του Μπέλφαστ.

Το 1962 πήγε στο Μπρίστολ όπου εργάστηκε σαν αναισθησιολόγος στα νοσοκομεία Frenchay και United Bristol μέχρι και τη συνταξιοδότησή του το 1999. Το 1967 δημιούργησε την εντατική μονάδα του νοσοκομείου του Frenchay.

Στην αρχή της καριέρας του εισήγαγε τη χρήση του μίγματος μονοξειδίου του αζώτου και οξυγόνου (Entonox) σαν αναλγητικό, το οποίο πέρα από τη νοσοκομειακή του χρήση, χρησιμοποιήθηκε και από τα πληρώματα των βρετανικών ασθενοφόρων. Αυτή ήταν μια σημαντική καινοτομία διότι σηματοδότησε την πιο σημαντική ίσως συνεισφορά του Peter Baskett στην ιατρική, την εναπόθεση μεγάλου και καθοριστικού μέρους της ιατρικής φροντίδας προνοσοκομειακά, από εκπαιδευμένο προσωπικό στα ασθενοφόρα.

Συνειδητοποίησε δηλαδή ότι τα πληρώματα των ασθενοφόρων μπορούσαν να εκπληρώσουν πολύ περισσότερα πράγματα από το να μεταφέρουν απλώς ασθενείς στα νοσοκομεία. Η ιδέα των γνωστών πια σε όλους ‘paramedics’ είχε αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά… Σε συνεργασία με την υπηρεσία ασθενοφόρων του νοσοκομείου του Μπρίστολ και με τον κατασκευαστή των ασθενοφόρων στο Μάντσεστερ, σχεδίασε ένα ειδικό εξοπλισμό στο όχημα που είχε τη δυνατότητα να χορηγεί οξυγόνο και Entoxon και να παρακολουθεί καρδιακό ρυθμό. Το όχημα αυτό βρισκόταν στο τμήμα επειγόντων του νοσοκομείου του Μπρίστολ και το ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό του ανταποκρινόταν σε όσες κλήσεις αξιολογούνταν ως σοβαρές. Το όχημα αυτό ήταν γνωστό ως κινητή μονάδα ανάνηψης. (Mobile Resuscitation Unit). Στην προσπάθειά του αυτή ο Peter Baskett δεν ήταν μόνος. Μαζί με τον Douglas Chamberlain εξόπλισαν τα οχήματα και με απινιδωτές αναβαθμίζοντας παράλληλα και συνεχώς και την εκπαίδευση του προσωπικού που τα επάνδρωνε.

Ήταν ιδρυτικό μέλος πολλών συνδέσμων επείγουσας ιατρικής και αναισθησιολογίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και τον κόσμο, ενώ ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για την ενεργό συμμετοχή και τις άοκνες προσπάθειές του για τη δημιουργία και ενίσχυση του ευρωπαϊκού συμβουλίου αναζωογόνησης (ERC) του οποίου μέλος είναι και το Κυπριακό Συμβούλιο Αναζωογόνησης (ΚΥ.Σ.ΑΝ.). Μέσα από τους κόλπους του ERC και ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του εισήγαγε και καθιέρωσε προγράμματα εξειδικευμένης καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης σε περισσότερες από 20 ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων και η Κύπρος. Η θέσπιση κοινών εκπαιδευτικών προγραμμάτων δημιούργησε καθολικά κριτήρια αξιολόγησης και κοινό επίπεδο γνώσεων μεταξύ των ατόμων που αποκτούσαν τις δεξιότητες μετά από παρακολούθηση τέτοιων προγραμμάτων με αποτέλεσμα σήμερα το πρόγραμμα αυτό, (ALS) να είναι αποδεκτό και αναγνωρίσιμο όχι μόνο σε πανευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και παγκοσμίως.

Ακόμα, ήταν εκδότης και υπεύθυνος σύνταξης του περιοδικού Resuscitation από το 1997 μέχρι το θάνατό του.

Στην Κύπρο είχαμε την τύχη να έχουμε πολλοί από εμάς, τον Peter Baskett δάσκαλο και καθοδηγητή στα πρώτα μας βήματα και σε ατομικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο συμβουλίου. Το ΚΥ.Σ.ΑΝ. χρωστά πολλά στο όραμα, τις προσπάθειες και τις πατρικές συμβουλές του.

Χωρίς αυτόν η επιστήμη της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης έγινε πολύ φτωχότερη…

Sep 14 2010

Asmund Laerdal (1910-1981)

 

Το 1958, μια, όπως θα αποδεικνυόταν, σημαντική συνάντηση για το μέλλον της αναζωογόνησης θα λάμβανε χώρα, στα πλαίσια των εργασιών του σκανδιναβικού συνεδρίου αναισθησιολογίας στη Νορβηγία.  Ο Peter Safar,  από τις ΗΠΑ, ο οποίος ένα χρόνο προηγουμένως είχε αποδείξει ότι ο εκπνεόμενος αέρας  (mouth to mouth, mouth to nose) περιείχε ικανή ποσότητα οξυγόνου για να καλύψει τις ανάγκες ενός θύματος καρδιοπνευμονικης ανακοπής, συναντήθηκε με το Bjorn Lind από το Stavanger και τον James Elam και προσπάθησαν να δουν πως θα μπορούσαν να εφαρμόσουν στην πράξη τη μετάδοση αυτής της τόσο σημαντικής για την εποχή γνώσης καθώς επίσης και την εκπαίδευση σε ευρεία κλίμακα πληθυσμού μέσω της χρήσης εκπαιδευτικών βοηθημάτων.

Ο κατασκευαστής πλαστικών παιχνιδιών Asmund Laerdal ίσως να ήταν μια πιθανή λύση…

Στην πραγματικότητα ο Asmund Laerdal  ήταν πολύ πιο ευαισθητοποιημένος από ότι η ομάδα των τριών υπολόγιζε καθότι μερικούς μήνες πιο πριν είχε σώσει το δίχρονο γιο του από πνιγμό με τη χορήγηση αναπνοών στόμα με στόμα. Έτσι στην πρόταση της ομάδας για βοήθεια ο Laerdal όχι μόνο ανταποκρίθηκε θετικά αλλά κάλυψε και σημαντικό μέρος από τα αρχικά έξοδα διότι στα πρώιμα στάδια του εγχειρήματος δεν είχε βρεθεί η αναγκαία χρηματοδότηση.

Οι προδιαγραφές για την εκπαιδευτική κούκλα είχαν τεθεί. Ένα ομοίωμα προσώπου, με αεραγωγό που να μπορεί να αποφραχθεί και να ανοίξει, με κεφάλι  που να μπορεί να στραφεί για τους αναγκαίους χειρισμούς, εύκολο στη μεταφορά και οικονομικά προσιτό. Τα χαμηλά κόστα παραγωγής ήταν αναγκαία για να επιτευχθεί η πρωταρχική ιδέα-στόχος που ήθελε μεγάλες μάζες του πληθυσμού να εκπαιδεύονται στη χορήγηση εμφυσήσεων διάσωσης. Αυτό που προβλημάτισε περισσότερο την ομάδα ήταν το ύφος του προσώπου. Κατέληξαν τελικά στο να αποτυπώσουν το πρόσωπο ενός κοριτσιού, αγνώστων στοιχείων,  που είχε ανασυρθεί πνιγμένο από τον ποταμό Σηκουάνα στο Παρίσι αρκετά χρόνια πιο πριν και η φωτογραφία του οποίου είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη διότι το πρόσωπο της εξέπεμπε μια ανεξήγητη γαλήνη και μια απροσδιόριστη αινιγματικότητα. Την ονόμασαν Άννα και η πρώτη κούκλα η γνωστή Resusci-Anne άρχισε να παράγεται.

Το 1961, ο αμερικανικός ερυθρός σταυρός παράγγειλε μεγάλες ποσότητες Resusci-Anne διότι με εντολή του νεοεκλεγέντος προέδρου Kennedy, ο οποίος είχε δει στα προγράμματα αναζωογόνησης ικανές και φερέλπιδες προσπάθειες να σωθούν πολλές ζωές, καθιερώθηκαν προγράμματα εκπαίδευσης στα αμερικανικά σχολεία.

Λίγο αργότερα, το 1964, δύο αμερικανοί μηχανικοί οι Knickerbock και Kowenhoven έκαναν μια θεμελιώδη ανακάλυψη. Ότι, οι θωρακικές συμπιέσεις μπορούν να παρέχουν αιματική ροή στον εγκέφαλο ικανή να τον διατηρήσει σε λειτουργική κατάσταση και να αυξήσει κατακόρυφα τις πιθανότητες επιβίωσης. Παράλληλα, με την υιοθέτηση της ανακάλυψης αυτής από το CPR Committee στα προγράμματα εκπαίδευσης, δημιουργήθηκαν οι πρώτες Resusci-Anne που παρείχαν και τη δυνατότητα χορήγησης θωρακικών συμπιέσεων.

Σε όλη αυτή την πορεία ο Asmund Laerdal ποτέ δεν είδε την προσπάθεια αυτή επιχειρηματικά. Διέθεσε τα τρία τέταρτα της περιουσίας του και των κερδών από την Resusci-Anne στη δημιουργία πάμπολλων κέντρων εκπαίδευσης και τμημάτων επειγόντων σε πολλά νοσοκομεία της πατρίδας του Νορβηγίας καθώς και στην χορήγηση εκπαιδευτικών υποτροφιών. Δεν είναι τυχαίο που σήμερα η Νορβηγία θεωρείται χώρα-πρότυπο ως προς την εκπαίδευση της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης με τεράστια ποσοστά του γενικού πληθυσμού  (πέραν του 90%) να είναι εκπαιδευμένα στη βασική ΚΑΡΠΑ (από μικρά παιδιά σε δημοτικά μέχρι ηλικιωμένους). Για το λόγο αυτό ήταν ο πρώτος και έκτοτε μόνος μη γιατρός που έλαβε το διεθνές βραβείο του αμερικανικού καρδιολογικού συνδέσμου (AHA) το 1978.

Ο Asmund Laerdal πέθανε το 1981. Χωρίς αυτόν η διδασκαλία της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης δεν θα ήταν η ίδια. Η αίσθηση του καθήκοντος που τον διακατείχε ήταν ένας από τους κύριους λόγους που εκατομμύρια άτομα σε όλο τον κόσμο εκπαιδεύτηκαν στο να σώζουν θύματα ανακοπής. Μαζί με αυτούς και όλοι εμείς…

Jul 05 2010

Η πρώτη περίπτωση επιτυχούς απινίδωσης – Claude Beck

Η πρώτη περίπτωση επιτυχούς ανάνηψης ενός ασθενούς από κοιλιακή μαρμαρυγή περιγράφηκε από τον Claude Beck  το 1947. Πρωτοπόρος χειρουργός, ο Beck, περίγραψε την πορεία μιας καρδιακής ανακοπής κατά τη διάρκεια εγχείρησης αποκατάστασης σοβαρής δυσμορφίας του στέρνου σε ένα 14χρονο αγόρι, το οποίο άντεξε την εγχείρηση αλλά εμφάνισε καρδιακή ανακοπή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σύγκλεισης του στέρνου. Το ΗΚΓ επιβεβαίωσε κοιλιακή μαρμαρυγή. Το στέρνο ανοίχτηκε ξανά, και καρδιακές μαλάξεις με ταυτόχρονη χορήγηση αδρεναλίνης και διγοξίνης έλαβαν χώρα. Για 45 λεπτά δεν υπήρξε ανταπόκριση. Τότε ηλεκτρικό ρεύμα διοχετεύτηκε απευθείας στην καρδιά αλλά η κοιλιακή μαρμαρυγή παρέμεινε. Μια δεύτερη σειρά απινιδώσεων οδήγησε το μυοκάρδιο σε αποπληξία αλλά σχεδόν ταυτόχρονα μετατράπηκαν σε ρυθμικές αλλά αδύναμες καρδιακές συστολές.

Παρόλο που η συστολική πίεση του αγοριού ήταν μόνο 50 mmHg, δεν υπήρξε κυάνωση κατά τη διάρκεια της αναζωογόνησης και οι κόρες δεν εμφάνισαν μυδρίαση. Η σύγκλειση του θώρακα πραγματοποιήθηκε αφού υπήρξε ρυθμός και καρδιακή παροχή για 20 λεπτά. Ο ασθενής ανένηψε πλήρως χωρίς καρδιολογικά ή νευρολογικά ελλείμματα.

Ο Claude Beck γεννήθηκε στην Πενσυλβανία των Η.Π.Α. το 1894. Εκπαιδεύτηκε στα διάσημα πανεπιστήμια του Harvard και του John Hopkins και ακολούθως εργάστηκε στο πανεπιστήμιο του Cleveland όπου και ανέπτυξε το ερευνητικό του έργο. Παρόλο που ήταν θωρακοχειρουργός, συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη της αγγειο- και νευροχειρουργικής. Κατά την διάρκεια των εγχειρήσεων θώρακα ο Beck ανέπτυξε ενδιαφέρον για τις μαλάξεις με ανοικτό θώρακα και την απινίδωση. Για αρκετά χρόνια ο Beck διενεργούσε απινιδώσεις σε ασθενείς που υφίσταντο κοιλιακή μαρμαρυγή κατά τη διάρκεια των εγχειρήσεων. Μέχρι το 1941 είχε αποκαταστήσει τον καρδιακό ρυθμό σε αρκετές περιπτώσεις αλλά όλοι οι ασθενείς είχαν καταλήξει χωρίς να επανακτήσουν συνείδηση.  Ακόμα και στην περίπτωση της επιτυχούς ανάνηψης το 1947, είχε χρησιμοποιήσει την κλασική του μέθοδο δηλαδή την τοποθέτηση της καρδιάς μεταξύ των δύο ηλεκτροδίων και τη χορήγηση εναλλασσόμενου ρεύματος 110 βολτ / 1,5 αμπέρ.

Η επιτυχία της πρώτης περίπτωσης καρδιακής ανακοπής συνίστατο στην συνέργεια απινίδωσης και καρδιακών μαλάξεων. Ο ίδιος ο Beck είχε δηλώσει ότι είχε την ελπίδα πως η συγκεκριμένη περίπτωση θα αποτελούσε την αρχή για εξοπλισμό των χειρουργικών αιθουσών με τα κατάλληλα μέσα και το αναγκαίο προσωπικό για επιτυχή αντιμετώπιση περιπτώσεων διεγχειρητικής κοιλιακής μαρμαρυγής.