Category Archive: Καρδιολογικά Επίκαιρα

Mar 24 2012

Η ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΦΛΑΒΟΝΟΕΙΔΩΝ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟΥ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Σύφωνα με μια βρετανική μελέτη, περίπου 70 χιλιάδες γυναίκες μελετήθηκαν για μια περίοδο 14 ετών και γινόταν τακτική (ανά 4 ετία) καταγραφή των διαιτητικών τους συνηθειών με βάση εξειδικευμένα ημιποσοτικά διατροφικά ερωτηματολόγια.

Κατά τη διάρκεια των ετών παρακολούθησης 1803 περιστατικά εγκεφαλικού επεισοδίου έλαβαν χώρα. Όπως προέκυψε από τη στατιστική ανάλυση, γυναίκες ψηλή κατανάλωση σε φλαβονοειδή ( κυρίως γκρέιπφρουτ) είχαν στατιστικά σημαντικά μικρότερο ποσοστό εγκεφαλικών επεισοδίων.

Όπως εξηγούν οι μελετητές φαίνεται ότι δεν έχουν όλα τα φλαβονοειδή την αγγειοπραστατευτική και καρδιοπροστατευτική αυτή ιδιότητα, και σίγουρα η μείωση των ποσοστών των εγκεφαλικών επεισοδίων, παρόλο που ενισχύεται και από πειραματικά μοντέλα, χρειάζεται να αποδειχθεί ισχυρότερα με προοπτικές μελέτες.

Η εργασία αυτή παρουσιάστηκε στο Stroke 2012 

Jan 24 2012

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΗΝ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

Το οξυ ψυχικό στρες έχει συνδυαστεί με την αύξηση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Το πένθος, ειδικά τις πρώτες μέρες μετά το χαμό ενός αγαπημένου προσώπου μπορεί να πυροδοτήσει οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, αλλά αυτή η συσχέτιση δεν έχει ενδελεχώς και συστηματικά μελετηθεί.

Μελετήθηκαν 1985 ασθενέις που νοσηλεύτηκαν για οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου την περίοδο 1995-2004 και συγκρίθηκαν οι αριθμοί θανάτων προσφιλών τους ατόμων στην περίοδο που προηγήθηκε του επεισοδίου τους. Μεταξυ αυτών των 1985 ατόμων, 270 (13,6%) βίωσαν την απώλεια αγαπημένου προσώπου τους προηγούμενους 6 μήνες συμπεριλαμβανομένων και 19 που είχαν βιώσει την απώλιεα 1 μέρα πριν από το οξυ καρδιακό τους επεισόδιο. Ο κίνδυνος για ΟΕΜ αυξανόταν 21,1 % στις πρώτες 24 ώρες και μειωνόταν σταθερά κάθε μέρα που περνούσε. Φαίνεται όμως ότι σε πιο ψηλού κινδύνου ασθενείς ο κίνδυνος ήταν ούτως ή άλλως μεγαλύτερος.

Η μελέτη αυτή δημοσιεύτηκε στο Circulation 2012

Aug 23 2011

ΧΡΗΣΗ ΜΣΑΦ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΥΣ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΑΥΞΗΜΕΝΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΚΙΝΔΥΝΟ

Η χρόνια χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ) σε ηλικιωμένους υπερτασικούς ασθενείς με στεφανιαία νόσο οδηγεί σε αυξημένη θνησιμότητα, έμφραγμα του μυοκαρδίου και εγκεφαλικό επεισόδιο, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα.

Στα πλαίσια μιας έρευνας που ασχολείτο με ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση και στεφανιαία νόσο (μελέτη INVEST), οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν για τακτική ή όχι λήψη ΜΣΑΦ. Το τελικό καταληκτικό σημείο ήταν θάνατος από οποιαδήποτε αιτία, μη θανατηφόρο έμφραγμα μυοκαρδίου ή μη θανατηφόρο αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Υπήρξαν 882 χρόνιοι και 21694 μη χρόνιοι χρήστες (14408 ποτέ – 7286 περιστασιακά). Σε μια μέση παρακολούθηση 2,7 ετών βρέθηκε ότι το τελικό καταληκτικό σημείο συναντήθηκε σε 4,4 συμβάματα/100 ασθενείς-έτη στην υποομάδα των χρόνιων χρηστών ενώ στους μη χρόνιους χρήστες ήταν σε 3,7 συμβάματα/100 ασθενείς-έτη, εύρημα που καταδεικνύει στατιστική σημαντικότητα και καθορίστηκε κυρίως από αυξημένη καρδιαγγειακή θνησιμότητα.

Η μεέτη αυτή δημοσιεύτηκε στο Am J Med 2011; 124: 614–620

Aug 23 2011

Η ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΑΣΠΙΡΙΝΗΣ ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ.

Ασθενείς με ιστορικό στεφανιαίας νόσος (Σ.Ν.) που σταματούν τη λήψη της χαμηλής δόσης ασπιρίνης που λαμβάνουν διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για μη θανατηφόρο έμφραγμα του μυοκαρδίου από εκείνους που συνεχίζουν τη θεραπεία.

Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζουν ερευνητές που μελέτησαν 39513 ασθενείς ηλικίας από 50-84 ετών, οι οποίοι λάμβαναν ασπιρίνη (75-150 mg) για δευτερογενή πρόληψη καρδιαγγειακού συμβάματος.

Τα άτομα αυτά παρακολουθήθηκαν για μέσο διάστημα 3,2 χρόνων για μη θανατηφόρο έμφραγμα του μυοκαρδίου ή θάνατο από καρδιαγγειακό αίτιο.

Παρατηρήθηκαν 876 επεισόδια μη θανατηφόρο εμφράγματος του μυοκαρδίου και 346 θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια. Τα άτομα τα οποία είχαν διακόψει πρόσφτα την λήψη ασπιρίνης, είχαν στατιστικά σημαντική αύξηση κινδύνου για μη θανατηφόρο έμφραγμα του μυοκαρδίου ή θάνατο από καρδιαγγειακό αίτιο. Για κάθε 1000 ασθενείς, για περίοδο ενός έτους, υπήρχαν 4 επιπλέον επεισόδια μη θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου μεταξύ των ασθενών που πρόσφατα διάκοψαν την ασπιρίνη σε σχέση με αυτούς που συνέχισαν να τη λαμβάνουν.

Η εργασία αυτή δημοσιεύτηκε στο περιοδικό BMJ 2011; 343: d4094

Aug 23 2011

Η Ε.Ε. ΕΓΚΡΙΝΕΙ ΤΗΝ ΝΤΑΜΠΙΓΚΑΤΡΑΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΟΛΠΙΚΗΣ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗΣ

Η ευρωπαϊκή επιτροπή χορήγησε επίσημα έγκριση στη φαρμακευτική εταιρεία Boehringer Ingelheim, για να μπορεί να χορηγείται το dabigatran etexilate (Pradaxa) για την πρόληψη του εγκεφαλικού επεισοδίου και της συστηματικής εμβολής σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή. Αυτή η έγκριση ουσιαστικά αποτελεί μια επέκταση της ένδειξης χορήγησης του φαρμάκου, καθότι ήδη χορηγείται ως προφυλακτικό κατά της θρόμβωσης μετά από εγχειρίσεις αρθροπλαστικής ισχίου και γόνατος.

Feb 14 2011

Peter Baskett (1934-2008)

Ο Peter Baskett ήταν μια από τις παγκόσμιας ακτινοβολίας προσωπικότητες στον τομέα της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης.

Γεννήθηκε στο Μπέλφαστ της Βορείου Ιρλανδίας το 1934 και αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο Queens της πόλης του το 1959 και ακολούθως από το πανεπιστήμιο του Cambridge από όπου ολοκλήρωσε τη διδακτορική διατριβή του.

Απέκτησε την ειδικότητα της αναισθησιολογίας και εργάστηκε για μερικά χρόνια στο νοσοκομείο Royal Victoria  του Μπέλφαστ.

Το 1962 πήγε στο Μπρίστολ όπου εργάστηκε σαν αναισθησιολόγος στα νοσοκομεία Frenchay και United Bristol μέχρι και τη συνταξιοδότησή του το 1999. Το 1967 δημιούργησε την εντατική μονάδα του νοσοκομείου του Frenchay.

Στην αρχή της καριέρας του εισήγαγε τη χρήση του μίγματος μονοξειδίου του αζώτου και οξυγόνου (Entonox) σαν αναλγητικό, το οποίο πέρα από τη νοσοκομειακή του χρήση, χρησιμοποιήθηκε και από τα πληρώματα των βρετανικών ασθενοφόρων. Αυτή ήταν μια σημαντική καινοτομία διότι σηματοδότησε την πιο σημαντική ίσως συνεισφορά του Peter Baskett στην ιατρική, την εναπόθεση μεγάλου και καθοριστικού μέρους της ιατρικής φροντίδας προνοσοκομειακά, από εκπαιδευμένο προσωπικό στα ασθενοφόρα.

Συνειδητοποίησε δηλαδή ότι τα πληρώματα των ασθενοφόρων μπορούσαν να εκπληρώσουν πολύ περισσότερα πράγματα από το να μεταφέρουν απλώς ασθενείς στα νοσοκομεία. Η ιδέα των γνωστών πια σε όλους ‘paramedics’ είχε αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά… Σε συνεργασία με την υπηρεσία ασθενοφόρων του νοσοκομείου του Μπρίστολ και με τον κατασκευαστή των ασθενοφόρων στο Μάντσεστερ, σχεδίασε ένα ειδικό εξοπλισμό στο όχημα που είχε τη δυνατότητα να χορηγεί οξυγόνο και Entoxon και να παρακολουθεί καρδιακό ρυθμό. Το όχημα αυτό βρισκόταν στο τμήμα επειγόντων του νοσοκομείου του Μπρίστολ και το ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό του ανταποκρινόταν σε όσες κλήσεις αξιολογούνταν ως σοβαρές. Το όχημα αυτό ήταν γνωστό ως κινητή μονάδα ανάνηψης. (Mobile Resuscitation Unit). Στην προσπάθειά του αυτή ο Peter Baskett δεν ήταν μόνος. Μαζί με τον Douglas Chamberlain εξόπλισαν τα οχήματα και με απινιδωτές αναβαθμίζοντας παράλληλα και συνεχώς και την εκπαίδευση του προσωπικού που τα επάνδρωνε.

Ήταν ιδρυτικό μέλος πολλών συνδέσμων επείγουσας ιατρικής και αναισθησιολογίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και τον κόσμο, ενώ ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για την ενεργό συμμετοχή και τις άοκνες προσπάθειές του για τη δημιουργία και ενίσχυση του ευρωπαϊκού συμβουλίου αναζωογόνησης (ERC) του οποίου μέλος είναι και το Κυπριακό Συμβούλιο Αναζωογόνησης (ΚΥ.Σ.ΑΝ.). Μέσα από τους κόλπους του ERC και ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του εισήγαγε και καθιέρωσε προγράμματα εξειδικευμένης καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης σε περισσότερες από 20 ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων και η Κύπρος. Η θέσπιση κοινών εκπαιδευτικών προγραμμάτων δημιούργησε καθολικά κριτήρια αξιολόγησης και κοινό επίπεδο γνώσεων μεταξύ των ατόμων που αποκτούσαν τις δεξιότητες μετά από παρακολούθηση τέτοιων προγραμμάτων με αποτέλεσμα σήμερα το πρόγραμμα αυτό, (ALS) να είναι αποδεκτό και αναγνωρίσιμο όχι μόνο σε πανευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και παγκοσμίως.

Ακόμα, ήταν εκδότης και υπεύθυνος σύνταξης του περιοδικού Resuscitation από το 1997 μέχρι το θάνατό του.

Στην Κύπρο είχαμε την τύχη να έχουμε πολλοί από εμάς, τον Peter Baskett δάσκαλο και καθοδηγητή στα πρώτα μας βήματα και σε ατομικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο συμβουλίου. Το ΚΥ.Σ.ΑΝ. χρωστά πολλά στο όραμα, τις προσπάθειες και τις πατρικές συμβουλές του.

Χωρίς αυτόν η επιστήμη της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης έγινε πολύ φτωχότερη…

Feb 14 2011

ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Είναι γνωστό ότι η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά συμβάματα. Λίγες μόνο μελέτες ασχολήθηκαν με τη συσχέτιση γενετικών, περιβαλλοντικών, συμπεριφεριολογικών και κοινωνικών παραγόντων με την εμφάνιση ψηλής αρτηριακής πίεσης σε παιδιά.

Ερευνητές από τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία της Χαϊδελβέργης στη Γερμανία και της Βέρνης στην Ελβετία, προσπάθησαν να συσχετίσουν τις τιμές της αρτηριακής πίεσης 4236 παιδιών ηλικίας πέριξ των 5 ετών (5,7+/-0,4) με διάφορους παράγοντες, τόσο σωματομετρικούς, περιβαλλοντικούς και οικογενείς, όσο και με την έξη των γονέων τους στο κάπνισμα. Το κάπνισμα καταγράφηκε στο 28,5% των πατέρων και στο 20,7 των μητέρων και σε ποσοστό 11,9 και στους δύο γονείς. Τόσο η συστολική όσο και η διαστολική πίεση ήταν ψηλότερη σε παιδιά καπνιστών γονέων, σε βαθμό στατιστικά σημαντικό. Το κάπνισμα των γονιών επηρέαζε την αρτηριακή πίεση των παιδιών (ρ=0,001) ακόμα και μετά τη στατιστική διόρθωση των άλλων παραγόντων κινδύνου όπως της μάζας του σώματος, της γονικής υπέρτασης ή του βάρους γέννησης.

Συμπερασματικά, το γονικό κάπνισμα επηρεάζει σαν ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για εμφάνιση υπέρτασης σε παιδιά προσχολικής ηλικίας και επιπροστίθεται στο ποσοστό εμφάνισης υπέρτσηας του γενικού πληθυσμού.

Η μελέτη αυτή δημοσιεύτηκε στο περιοδικό circulation 2011 (epub ahead of print)

Jan 05 2011

Η ΧΑΜΗΛΗ HDL, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΣΤΑΤΙΝΕΣ, ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΑΥΞΗΜΕΝΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΚΙΝΔΥΝΟ

Τα χαμηλά επίπεδα της ΗDL-χοληστερόλης, παρά τη θεραπεία με στατίνες για υψηλά επίπεδα LDL-χοληστερόλης, παραμένουν ένας σημαντικός και ανεξαρτητος παράγοντας κινδύνου για τα καρδιαγγειακά συμβάματα σύμφωνα με πρόσφατη μεταανάλυση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία μιας αμερικανικής μεταανάλυσης, 20 τυχαιοποιημένων μελετών, ερευνήθηκε το ενδεχόμενο, η χρήση στατινών να μεταβάλλει τη σχέση μεταξύ οξέων καρδιαγγειακών συμβαμάτων και επιπέδων HDL χοληστερόλης.

Οι μελέτες αυτές είχαν συνολικά συμπεριλάβει 543 χιλιάδες ασθενείς/έτη παρακολούθησης και 7838 οξέα καρδιαγγεαικά συμβάματα. Αφού έγινε στατιστική ανάλυση και προσαρμογή των δεδομένων για τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου, βρέθηκε μια αντιστρόφως ανάλογη σχέση μεταξύ των επιπέδων της HDL χοληστερόλης και των καρδιακών επεισοδίων σε ασθενείς που λάμβαναν ήδη στατίνη. Συγκεκριμένα, για κάθε 10 mg/dL μείωση της HDL χοληστερόλης υπήρχε αύξηση στα καρδιακά επεισόδια κατά 7,1 και 8,3 ανά ασθενείς/έτη παρακολούθησης στην ομάδα των λαμβανόντων στατίνη και στην ομάδα των υγειών μαρτύρων.

Το συμπέρασμα που προκύπτει από τη μετανανάλυση αυτή είναι ότι οι στατίνες δεν επηρεάζουν τη σχέση HDL χοληστερόλης και καρδιαγγειακών συμβαμάτων, και ότι τα χαμηλά επίπεδα της εν λόγω χοληστερόλης παραμένουν ένας σημαντικός και ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά συμβάματα.

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ann. Intern Med 2010; 153: 800-808

Sep 24 2010

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΕΡΑ ΚΑΡΔΙΑΣ –

Το 1999, η Παγκόσμια Ομοσπονδία Καρδιολογίας σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και την UNESCO αποφάσισε να αφιερώσει μια ημέρα του έτους αποκλειστικά στην καρδιά, στοχεύοντας πρωτίστως στην καταπολέμηση των καρδιαγγειακών παθήσεων, που τις τελευταίες δεκαετίες αποτελούν μάστιγα για τις ανεπτυγμένες χώρες και τείνουν να μετατραπούν σε πανδημία για τον πλανήτη αφού εσχάτως έχουν αγγίξει και τις αναπτυσσόμενες χώρες.

 Έτσι λοιπόν, η τελευταία Κυριακή του Σεπτεμβρίου, αποτελεί έκτοτε την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, με μόνιμο σλόγκαν “Μια καρδιά για μια ζωή”. Με αφορμή την σημερινή ημέρα, οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας την ανάγκη για διαρκή επαγρύπνηση, ενημέρωση και πρόληψη από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, στους οποίους πέρα από την πολιτεία και τους επαγγελματίες υγείας εντάσσονται χωρίς αμφιβολία και οι πολίτες ως άτομα.

 

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

Περίπου 1 στους 3 θανάτους παγκοσμίως και 1 στους 2 στην Ε.Ε. προκαλούνται από καρδιαγγειακά νοσήματα. Αποτελούν την υπ’ αριθμό ένα αιτία θανάτου παγκοσμίως με περίπου 17,5 εκατομμύρια ανθρώπους να πεθαίνουν εξαιτίας τους κάθε χρόνο – αυτό το νούμερο αντιστοιχεί περίπου στον πληθυσμό της Νέας Υόρκης, ενώ ξεπερνάει τον πληθυσμό της Ελλάδας και της Σουηδίας μαζί, ενώ ο αριθμός των ανθρώπων που νοσούν από την καρδιά και τα αγγεία (μη θανατηφόρα εμφράγματα μυοκαρδίου, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια κλπ) είναι πάρα πολύ μεγαλύτερο.

Με τη στεφανιαία νόσο να κρατάει τα σκήπτρα στις αιτίες θανάτου στον πληθυσμό της Κύπρου και με δεδομένο ότι πλέον τα καρδιακά νοσήματα χτυπούν όλο και νεότερους σε ηλικία ανθρώπους οι γιατροί προειδοποιούν ‘’αλλάξτε τρόπο ζωής’’ .Το 2010 αναμένεται τα καρδιακά νοσήματα να αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ έως το 2025, οι θάνατοι θα ξεπερνούν τους 25.000.000 ετησίως. Τα καρδιακά νοσήματα κοστίζουν 169 δις ευρώ ετησίως στην ΕΕ. Πάντως σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, Ελλάδα και Κύπρος διατρέχουν από τους υψηλότερους δείκτες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα μεταξύ των χωρών της Μεσογείου, καθώς έχουν εγκαταλείψει τον παραδοσιακό τρόπο διατροφής και ζωής.

Σύμφωνα δε και με τα στοιχεία της πρόσφατα διενεργηθείσας μελέτης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, Euroaspire III, τόσο τα ποσοστά καπνιστών, όσο και τα ποσοστά δυσλιπιδαιμικών και αρρύθμιστων υπερτασικών ασθενών είναι για το νησί μας από τα ψηλά στην Ευρώπη.

Οι συστάσεις  της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Καρδιολογίας περιλαμβάνουν:

    * Υγιεινή διατροφή, με τουλάχιστον 5 μερίδες φρούτα και λαχανικά καθημερινά και αποφυγή κορεσμένων λιπαρών
    * Άσκηση για 30 λεπτά καθημερινά
    * Αποφυγή καπνίσματος και περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ
    * Φυσιολογικό βάρος
    * Μείωση άγχους στην εργασία, αλλά και γενικότερα

ενώ παράλληλα  προτρέπει τους πολίτες να εξετάσουν  τα επίπεδα χοληστερίνης και αρτηριακής πίεσης και να υπολογίσουν το Δείκτη Μάζας Σώματός τους (ΔΜΣ).

Βασική αρχή και στόχος τόσο του παγκόσμιου οργανισμού υγείας όσο και της ευρωπαϊκής καρδιολογικής εταιρείας είναι να μειώσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε όλο τον κόσμο. Ύψιστη προτεραιότητα αλλά και ακρογωνιαίος λίθος της επίτευξης του στόχου αυτού είναι η πρόληψη, δικαιώνοντας για ακόμα μια φορά τον αφορισμό του πατέρα της ιατρικής Ιπποκράτη      ‘’προλαμβάνειν ή θεραπεύειν’’

Sep 14 2010

Asmund Laerdal (1910-1981)

 

Το 1958, μια, όπως θα αποδεικνυόταν, σημαντική συνάντηση για το μέλλον της αναζωογόνησης θα λάμβανε χώρα, στα πλαίσια των εργασιών του σκανδιναβικού συνεδρίου αναισθησιολογίας στη Νορβηγία.  Ο Peter Safar,  από τις ΗΠΑ, ο οποίος ένα χρόνο προηγουμένως είχε αποδείξει ότι ο εκπνεόμενος αέρας  (mouth to mouth, mouth to nose) περιείχε ικανή ποσότητα οξυγόνου για να καλύψει τις ανάγκες ενός θύματος καρδιοπνευμονικης ανακοπής, συναντήθηκε με το Bjorn Lind από το Stavanger και τον James Elam και προσπάθησαν να δουν πως θα μπορούσαν να εφαρμόσουν στην πράξη τη μετάδοση αυτής της τόσο σημαντικής για την εποχή γνώσης καθώς επίσης και την εκπαίδευση σε ευρεία κλίμακα πληθυσμού μέσω της χρήσης εκπαιδευτικών βοηθημάτων.

Ο κατασκευαστής πλαστικών παιχνιδιών Asmund Laerdal ίσως να ήταν μια πιθανή λύση…

Στην πραγματικότητα ο Asmund Laerdal  ήταν πολύ πιο ευαισθητοποιημένος από ότι η ομάδα των τριών υπολόγιζε καθότι μερικούς μήνες πιο πριν είχε σώσει το δίχρονο γιο του από πνιγμό με τη χορήγηση αναπνοών στόμα με στόμα. Έτσι στην πρόταση της ομάδας για βοήθεια ο Laerdal όχι μόνο ανταποκρίθηκε θετικά αλλά κάλυψε και σημαντικό μέρος από τα αρχικά έξοδα διότι στα πρώιμα στάδια του εγχειρήματος δεν είχε βρεθεί η αναγκαία χρηματοδότηση.

Οι προδιαγραφές για την εκπαιδευτική κούκλα είχαν τεθεί. Ένα ομοίωμα προσώπου, με αεραγωγό που να μπορεί να αποφραχθεί και να ανοίξει, με κεφάλι  που να μπορεί να στραφεί για τους αναγκαίους χειρισμούς, εύκολο στη μεταφορά και οικονομικά προσιτό. Τα χαμηλά κόστα παραγωγής ήταν αναγκαία για να επιτευχθεί η πρωταρχική ιδέα-στόχος που ήθελε μεγάλες μάζες του πληθυσμού να εκπαιδεύονται στη χορήγηση εμφυσήσεων διάσωσης. Αυτό που προβλημάτισε περισσότερο την ομάδα ήταν το ύφος του προσώπου. Κατέληξαν τελικά στο να αποτυπώσουν το πρόσωπο ενός κοριτσιού, αγνώστων στοιχείων,  που είχε ανασυρθεί πνιγμένο από τον ποταμό Σηκουάνα στο Παρίσι αρκετά χρόνια πιο πριν και η φωτογραφία του οποίου είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη διότι το πρόσωπο της εξέπεμπε μια ανεξήγητη γαλήνη και μια απροσδιόριστη αινιγματικότητα. Την ονόμασαν Άννα και η πρώτη κούκλα η γνωστή Resusci-Anne άρχισε να παράγεται.

Το 1961, ο αμερικανικός ερυθρός σταυρός παράγγειλε μεγάλες ποσότητες Resusci-Anne διότι με εντολή του νεοεκλεγέντος προέδρου Kennedy, ο οποίος είχε δει στα προγράμματα αναζωογόνησης ικανές και φερέλπιδες προσπάθειες να σωθούν πολλές ζωές, καθιερώθηκαν προγράμματα εκπαίδευσης στα αμερικανικά σχολεία.

Λίγο αργότερα, το 1964, δύο αμερικανοί μηχανικοί οι Knickerbock και Kowenhoven έκαναν μια θεμελιώδη ανακάλυψη. Ότι, οι θωρακικές συμπιέσεις μπορούν να παρέχουν αιματική ροή στον εγκέφαλο ικανή να τον διατηρήσει σε λειτουργική κατάσταση και να αυξήσει κατακόρυφα τις πιθανότητες επιβίωσης. Παράλληλα, με την υιοθέτηση της ανακάλυψης αυτής από το CPR Committee στα προγράμματα εκπαίδευσης, δημιουργήθηκαν οι πρώτες Resusci-Anne που παρείχαν και τη δυνατότητα χορήγησης θωρακικών συμπιέσεων.

Σε όλη αυτή την πορεία ο Asmund Laerdal ποτέ δεν είδε την προσπάθεια αυτή επιχειρηματικά. Διέθεσε τα τρία τέταρτα της περιουσίας του και των κερδών από την Resusci-Anne στη δημιουργία πάμπολλων κέντρων εκπαίδευσης και τμημάτων επειγόντων σε πολλά νοσοκομεία της πατρίδας του Νορβηγίας καθώς και στην χορήγηση εκπαιδευτικών υποτροφιών. Δεν είναι τυχαίο που σήμερα η Νορβηγία θεωρείται χώρα-πρότυπο ως προς την εκπαίδευση της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης με τεράστια ποσοστά του γενικού πληθυσμού  (πέραν του 90%) να είναι εκπαιδευμένα στη βασική ΚΑΡΠΑ (από μικρά παιδιά σε δημοτικά μέχρι ηλικιωμένους). Για το λόγο αυτό ήταν ο πρώτος και έκτοτε μόνος μη γιατρός που έλαβε το διεθνές βραβείο του αμερικανικού καρδιολογικού συνδέσμου (AHA) το 1978.

Ο Asmund Laerdal πέθανε το 1981. Χωρίς αυτόν η διδασκαλία της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης δεν θα ήταν η ίδια. Η αίσθηση του καθήκοντος που τον διακατείχε ήταν ένας από τους κύριους λόγους που εκατομμύρια άτομα σε όλο τον κόσμο εκπαιδεύτηκαν στο να σώζουν θύματα ανακοπής. Μαζί με αυτούς και όλοι εμείς…

Older posts «