Category Archive: Θέματα για το κοινό

Jun 23 2011

Η ζωή μετά το έμφραγμα

Όπως αναφέρεται σε άλλο άρθρο της ιστοσελίδας, το έμφραγμα του μυοκαρδίου έχει σαν επακόλουθο τη νέκρωση τμήματος του μυοκαρδίου. Όταν επέλθει νέκρωση σε κάποιο τμήμα του μυοκαρδίου, η βλάβη είναι μή αναστρέψιμη, το τμήμα δηλαδή αυτό δεν ξαναζωντανεύει. Όταν ολοκληρωθούν τα δέοντα αρχικά βήματα αντιμετώπισης, δηλαδή αγγειοπλαστική ή εγχείρηση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης, φαρμακευτική αγωγή και ενδονοσοκομειακή παρακολούθηση, ο ασθενής εισέρχεται στη φάση της καρδιακής αποκατάστασης, η οποία έχει σαν στόχο και φιλοσοφία την ελαχιστοποίηση του κινδύνου για εμφάνιση νέων καρδιακών επεισοδίων (δευτερογενής πρόληψη) και την επαναφορά του ασθενούς σε ομαλό τρόπο ζωής και καθημερινής δραστηριότητας τόσο στο οικογενειακό όσο και στο εργασιακό του περιβάλλον.

Οι κύριες συνιστώσες αυτής της μακροχρόνιας διαδικασίας είναι τρεις και συνίστανται σε:

1. Μη φαρμακευτικά μέτρα

2. Φαρμακευτικά μέτρα

3. Καρδιολογική παρακολούθηση.

Όσον αφορά τα μη φαρμακευτικά μέτρα, αυτά αποτελούν ένα σύνολο αλλαγών κυρίως σε επίπεδο τρόπου ζωής και έχουν να κάνουν α) με την άσκηση ( ο καρδιοπαθής αφού έχει την έγκριση του θεράποντα καρδιολόγου, πρέπει να αθλείται αν είναι δυνατόν καθημερινά.) Ιδανική θεωρείται η άσκηση που εφαρμόζεται τις περισσότερες μέρες τις εβδομάδας και συνίσταται σε ταχύ περπάτημα για 45 περίπου λεπτά με ταχύτητα περίπου 6 χλμ/ώρα.  β) με τη διατροφή και τον έλεγχο του σωματικού βάρους. Οι συστάσεις αναφέρουν καθημερινή πρόσληψη φρούτων και λαχανικών, υπεροχή των ποσοτήτων άσπρου κρέατος (ψάρι, κοτόπουλο) αντί κόκκινου (βοδινού, χοιρινού), συχνή κατανάλωση οσπρίων, περιορισμό της λήψης οινοπνεύματος (έχει τεκμηριωθεί η ευεργετική επίδραση 1-2 ποτηριών κρασί την ημέρα), περιορισμό της λήψης λιπαρών και της κατανάλωσης άλατος. γ) διακοπή καπνίσματος  και δ) αποφυγής συνθηκών ψυχολογικής φόρτισης (stress) ή ακραίων καιρικών συνθηκών (υπερβολική ζέστη ή υπερβολικό ψύχος).

Όσον αφορά στα φαρμακευτικά μέτρα, αυτά καθορίζονται με βάση τόσο τη νόσο αυτή καθ’αυτή (έκταση, βαρύτητα, επιπλοκές του εμφράγματος), αλλά και την αντιμετώπιση που ακολουθήθηκε (αγγειοπλαστική, εγχείρηση ή συντηρητική αγωγή). Η βελτιστοποίηση της φαρμακευτικής αγωγής είναι μέριμνα του θεράποντα καρδιολόγου και η ευθύνη του καρδιοπαθούς έγκειται στην πιστή εφαρμογή των οδηγιών που λαμβάνει.

Τέλος, η τακτική καρδιολογική παρακολούθηση αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της δευτερογενούς πρόληψης και η αμφίδρομη επικοινωνία ιατρού-ασθενούς αποτελεί βασικό συστατικό της. Ο καρδιολογικός έλεγχος με λειτουργική δοκιμασία (δοκιμασία κόπωσης ή stress echo ή σπινθηρογράφημα) και απεικονιστική δοκιμασία (echo) καθορίζονται και διενεργούνται με βάση τις οδηγίες του θεράποντος καρδιολόγου. Γενικά, λειτουργική δοκιμασία διενεργείται περίπου κατ’ έτος.

Η επαναφορά του καρδιοπαθούς στη σεξουαλική δραστηριότητα καθορίζεται με βάση τα ενδεχόμενα συμπτώματα και την έκταση της μυοκαρδιακής νέκρωσης αλλά γενικά σε ανεπίπλεκτες καταστάσεις, μπορεί να αρχίσει περίπου στον ένα μήνα από το έμφραγμα.

Η επαναφορά στο εργασιακό περιβάλλον καθορίζεται επίσης από τα ενδεχόμενα συμπτώματα και την έκταση της μυοκαρδιακής νέκρωσης αλλά και από τη φύση της εργασίας. Είναι λογικό ότι βαρειές χειρωνακτικές εργασίες απαιτούν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ανάρρωσης.

Sep 12 2010

Μπορούν μη επαγγελματίες υγείας να διασώσουν κάποιο θύμα ανακοπής?

Έχει βρεθεί ότι αναντίλεκτα μπορούν. Πρέπει να εκπαιδευτεί μεγάλος αριθμός μη επαγγελματιών υγείας στη βασική υποστήριξη της ζωής και τη χρήση απινιδωτή. Η εμπειρία δείχνει ότι ούτε γιατροί και νοσηλευτές μπορούν να είναι παντού, ούτε και τα ασθενοφόρα να φτάνουν πάντα έγκαιρα. Η έλευση του χρόνου είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση του ασθενούς γι’ αυτό όσο περισσότεροι πολίτες είναι εκπαιδευμένοι στην αναγνώριση και αντιμετώπιση της ανακοπής τόσο καλύτερες είναι οι πιθανότητες να σωθεί κάποιος.

Σε πολλές χώρες του κόσμου υπάρχουν απινιδωτές σε δημόσιους χώρους. (γήπεδα, αεροδρόμια, εμπορικά κέντρα) και εκπαιδευμένοι διασώστες από τους εργαζόμενους σε αυτούς τους χώρους. Πολλοί άνθρωποι ζουν σήμερα χάρη στις ενέργειες αυτών των διασωστών.

Η ύπαρξη προγραμμάτων εκπαίδευσης βασικής υποστήριξης της ζωής είναι ζωτικής σημασίας και αντανακλά στον πολτισμό μιας χώρας. Τέτοια προγράμματα, διεξάγονται και στην Κύπρο τόσο από το Κυπριακό Συμβούλιο Αναζωογόνησης, ένα μη κερδοσκοπικό οργανισμό που στόχο έχει την εκπαίδευση ατόμων στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση, όσο και από διάφορους άλλους φορείς.

Sep 12 2010

Ποια είναι η εκπαίδευση- Ποιος ο εξοπλισμός?

Απαραιτήτως θα πρέπει οι ανανήπτες, να γνωρίζουν τη βασική υποστήριξη της ζωής, να κάνουν δηλαδή θωρακικές συμπιέσεις και αναπνοές στόμα με στόμα.

Όσον αφορά στον εξοπλισμό, στην πλειονότητα των περιπτώσεων χρειάζεται μια συσκευή που λέγεται απινιδωτής. Είναι μια συσκευή που μπορεί να χορηγήσει ηλεκτρική ενέργεια στο θύμα της ανακοπής και έτσι να επαναφέρει τη λειτουργία της καρδιάς. Σήμερα, υπάρχουν ‘εξυπνες συσκευές’ που με τη χρήση εξελιγμένων λογισμικών όχι μόνο μπορούν να αναγνωρίσουν με απόλυτη ακρίβεια την αρρυθμία και να χορηγήσουν ηλεκτρική ενέργεια αν αυτό ενδείκνυται αλλά και να καθοδηγήσουν με φωνητικές οδηγίες τους διασώστες να προβούν στις κατάλληλς ενέργειες.

Sep 12 2010

Υπάρχει δυνατότητα αντίδρασης σε τέτοια συμβάντα?

Παρόλο που τα επεισόδια εξωνοσοκομειακής ανακοπής είναι μάλλον απρόβλεπτα, θα πρέπει να υποοδειχθεί για ακόμα μια φορά η αξία της πρόληψης. Εφόσον η καρδιακή ανακοπή στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων έπεται ενός εμφράγματος του μυοκαρδίου, όλα τα προληπτικά μέτρα που θα έπρεπε ο καθένας να λαμβάνει για αποτροπή του ( διακοπή καπνίσματος, έλεγχος σακχάρου, υπέρτασης και υπερλιπιδαιμίας, άσκηση κλπ) θα έπρεπε να είναι βασικό μέλημα.

Από εκεί και πέρα όμως πρέπει να τονιστεί κατηγορηματικά ότι σήμερα η καρδιακή ανακοπή δεν πρέπει να θεωρείται ισοδύναμη με το θάνατο, αρκεί βέβαια η διάσωση να ξεκινήσει σε λίγα λεπτά από την κατέρριψη του θύματος.

Είναι δηλαδή δυνατόν να αναταχθεί – αντιμετωπιστεί η θανατηφόρος αρρυθμία και να επανέλθει η κυκλοφορία αρκεί να υπάρχει εκπαιδευμένο άτομο και ο κατάλληλος εξοπλισμός.

Sep 12 2010

Αιφνίδιος Καρδιακός Θάνατος. Τί είναι και πού οφείλεται?

Με μια απλοϊκή προσέγγιση κάθε θάντος μπορεί να θεωρηθεί ‘αιφνίδιος’.

Παρόλα αυτά με βάση την ιατρική πρακτική αιφνίδιος θάνατος καλείται ο θάνατος που επέρχεται το πολύ μέχρι 1 ώρα από την έναρξη των συμπτωμάτων, σε ένα άτομο που είχε σταθερή, και όχι κατ’ ανάγκη φυσιολογική, καρδιακή λειτουργία, πριν το τελικό συμβάν.

Στους ενήλικες αποτελεί συνήθως την πιο δραματική εκδήλωση εμφράγματος του μυοκαρδίου, διότι σε αυτές τις περιπτώσεις το έμφραγμα επιπλέκεται από κακοήθεις θανατηφόρες αρρυθμίες και καρδιακή ανακοπή. Άλλα αίτια που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αιφνίδιο θάνατο είναι η μαζική πνευμονική εμβολή,ή η ρήξη ανευρύσματος αορτής ή εγκεφαλικής αρτηρίας. Πάντως σύμφωνα με διάφορες διεθνείς καταγραφές το 85% περίπου των εξωνοσοκομειακών καρδιακών ανακοπών οφείλεται σε έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Jul 12 2010

Στένωση αορτικής βαλβίδας

Η στένωση της αορτικής βαλβίδας είναι η συχνότερη επίκτητη βαλβιδοπάθεια στις μέρες μας. Συνίσταται στον περιορισμό του στομίου της αορτικής βαλβίδας λόγω αδυναμίας των πτυχών της να ανοίξουν επαρκώς και φυσιολογικά κατά τη συστολή, τη φάση δηλαδή που πρέπει να εξωθηθεί αίμα προς την αορτή.

Τα συνηθέστερα αίτια αορτικής στένωσης είναι:

  • η εκφυλιστική ασβεστοποιός στένωση, η οποία είναι η πιο συχνά συναντώμενη, και οφείλεται στην εναπόθεση ασβεστίου στις πτυχές των βαλβίδων ως αποτέλεσμα της διαδικασίας του γήρατος
  • η δίπτυχη αοτρική βαλβίδα που είναι μια συγγενής πάθηση (η φυσιολογική βαλβίδα έχει 3 πτυχές) και η οποία συχνά συνοδεύεται από στένωση
  • η στένωση λόγω ρευματικού πυρετού που άρχισε στη σύγχρονη εποχή να μειώνεται καθότι ο ρευματικός πυρετός άρχισε στις ανεπτυγμένες χώρες σπανίζει πια σαν οντότηα λογω της χρήσης των εμβολιασμών και των αντιβιοτικών.
  • Άλλα σπανιότερα αίτια (στα πλαίσια συστηματικού ερυθηματώδους λύκου, οικογενούς υπερχοληστερολαιμίας κλπ)

Η στένωση της αορτίκης διαδράμει μια μακρά πορεία χωρίς να δίδει κανένα σύμπτωμα στον ασθενή. Όταν αρχίσει να δίνει συμπτώματα, η παρέμβαση στη βαλβίδα είναι επιβεβλημένη. Τα συμπτώματα που μπορεί να προκαλέσει η σοβαρή στένωση αορτικής είναι η στηθάγχη, τα συγκοπτικά επεισόδια ιδιαίτερα στην κόπωση και η καρδιακή κάμψη – καρδιακή ανεπάρκεια. Όταν εμφανιστούν αυτά, επιβάλλεται η αντικατάσταση της βαλβίδας καθότι η επιβίωση των ασθενών που δεν χειρουργούνται μειώνεται δραματικά.

Jul 11 2010

Ποια είναι η θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας

Η θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας αποτελεί ένα μεγάλο κεφάλαιο στην καρδιολογική θεραπευτική. Η ολοένα και μεγαλύτερη επιτυχία των θεραπευτικών τεχνικών (αγγειοπλαστικές, εγχειρήσεις κλπ) και η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, αυξάνει το σύνολο των ατόμων με καρδιακή ανεπάρκεια διότι αυξάνει την επιβίωση όλων αυτών των ατόμων. Ουσιαστικά αυτό που καλείται θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας είναι η συνισταμένη πολλών συνιστωσών αντιμετώπισης που περιλαμβάνουν μη φαρμακευτικά μέσα, φαρμακευτική αγωγή αλλά και συσκευές υποβοήθησης. Στόχοι της αντιμετώπισης της καρδιακής ανεπάρκειας είναι τόσο η αύξηση της επιβίωσης, όσο και η βελτίωση της ποιότητας ζωής μέσω της μείωσης των συμπτωμάτων αλλά και η μείωση της ανάγκης για νοσηλείες.

Τα μη φαρμακευτικά μέτρα αντιμετώπισης της καρδιακής ανεπάρκειας συνίστανται στην αποφυγή της χρήσης άλατος (το οποίο προκαλεί κατακράτηση υγρών), στον περιορισμό του σωματικού βάρους, στην εφαρμογή άσκησης συμβατής όμως με τη λειτουργική κατάσταση ενός εκάστου ασθενούς κλπ

Τα φαρμακευτικά μέσα (διουρητικά, αναστολείς μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης, β-αποκλειστές κλπ) σκοπό έχουν τη μείωση των συμπτωμάτων και την αύξηση της επιβίωσης. Μέσα από μεγάλες μελέτες έχει καταδεικτεί ο ρόλος κάθε οικογένειας φαρμάκων και η τοποθέτηση τους στην αγωγή της πλειονότητας των ασθενών είναι εκ των ων ουκ ανευ στη σύγχρονη θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας.

Τέλος, ένεκα του ότι στην καρδιά που ανεπαρκεί υπάρχει μια οντότητα που καλείται δυσυγχρονισμός, δηλαδή μη καλός συντονισμός των τοιχωμάτων της καρδιάς με αποτέλεσμα τη μείωση της συνολικής συστολικής της απόδοσης, υπάρχουν τα τελευταία χρόνια συσκευές που προσπαθούν να επανασυντονίσουν τα καρδιακά τοιχώματα. Δυστυχώς ακόμα δεν υπάρχουν μέθοδοι που θα μπορούσαν εκ των προτέρων να προβλέψουν ποιος ασθενής θα ανταποκριθεί στη θεραπεία αυτή και ποιος όχι. Υπάρχουν κάποιοι υπερηχοκαρδιογραφικοί δείκτες που δίνουν κάποιες ενδείξεις αυτό όμως ακόμα δεν έχει γίνει καθολικά αποδεκτό από την καρδιολογική κοινότητα.

Σε κάθε περίπτωση η αντιμετώπιση της καρδιακης ανεπάρκειας αποτελεί ένα στοίχημα μιας ομάδας επαγγελματιών υγείας και δεν μπορεί να είναι προσπάθεια ενός μόνο καρδιολόγου. Σε κράτη με σοβαρά συστήματα υγεάς υπάρχουν εξειδικευμένες ομάδες και ειδικά ιατρεία καρδιακής ανεπάρκειας. Οι ομάδες αυτές αποτελούνται από καρδιολόγο με ειδικό ενδιαφέρον και εξειδίκευση στην καρδιακή ανεπάρκεια, νοσηλευτή με το ίδιο ενδιαφέρον και την ίδια εξειδίκευση, ψυχολόγο, διατροφολόγο, ειδικό στην ιατρική αποκατάσταση κλπ.

Jul 01 2010

Τί είναι καρδιακή ανεπάρκεια;

Καρδιακή Ανεπάρκεια είναι το κλινικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από δύσπνοια ή/και κόπωση στην προσπάθεια (περιστασιακά και στην ηρεμία) καθώς και από στοιχεία κατακράτησης υγρών που μπορεί να οδηγήσουν σε περιφερικά οιδήματα ή πνευμονική συμφόρηση. Τα συμπτώματα και σημεία αυτά εμπίπτουν σε διαταραχές της καρδιακής λειτουργίας (δομικές ή/και λειτουργικές) και αντανακλούν σε αδυναμία της καρδιάς να γεμίσει με αίμα και να το εξωθήσει στην περιφέρεια.

Jul 01 2010

Πώς θα μειωθεί ο κίνδυνος εμφράγματος του μυοκαρδίου;

Ο καλύτερος τρόπος είναι να είστε ενήμερος για τους παράγοντες κινδύνου και για τον έλεγχό τους. Αν ο έλεγχος δεν μπορεί να επιτευχθεί με φυσικά μέσα, υπάρχουν φάρμακα, τα οποία μπορούν αν χρησιμοποιηθούν για το σκοπό αυτό, αν κριθεί αναγκαίο από το γιατρό σας.

Υπάρχουν τρόποι με τους οποίους μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος.

  • Διατήρηση χαμηλής πίεσης
  • Διακοπή καπνίσματος
  • Διατήρηση χαμηλής χοληστερόλης
  • Τακτική άσκηση
  • Έλεγχος σακχάρου
  • Μείωση σωματικού βάρους

Jul 01 2010

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για έμφραγμα του μυοκαρδίου;

Κάθε παράγοντας ξεχωριστά αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου. Η ύπαρξη πολλών τέτοιων παραγόντων αυξάνει τον κίνδυνο σε ακόμα πιο μεγάλο βαθμό.
Υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που δεν μπορούν να τροποποιηθούν όπως το φύλο (οι άνδρες κινδυνεύουν περισσότερο) και το οικογενειακό ιστορικό, αλλά οι περισσότεροι είναι τροποποιήσιμοι. Οι κυριότεροι είναι:

  • Το κάπνισμα
  • Η ψηλή πίεση
  • Η ψηλή χοληστερόλη
  • Η παχυσαρκία
  • Ο σακχαρώδης διαβήτης
  • Η έλλειψη άσκησης

Older posts «