Category Archive: Επιστημονικές Δραστηριότητες

Jul 08 2010

Syncope due to prolonged asystole: an indication for pacing?

Christodoulides T, Ioannides M, Yiangou K, Nicolaides E


We present the case of a patient who developed prolonged asystole during an ophthalmologic operation leading to loss of consciousness. The patient reported two syncopal episodes in the past. Reproduction of asystole and syncope by head-up tilt testing confirmed the diagnosis of neurocardiogenic syncope. Whether the implantation of a pacemaker is beneficial in such cases remains questionable

Η εργασία αυτή δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Cardiovascular Medicine

J Cardiovasc Med (Hagerstown). 2010 Apr 21. [Epub ahead of print]

Jul 08 2010

Angiographic segmental narrowing of a saphenous vein bypass graft during diastole.

Christophides T, Georgiou G, Yiangou K


Dynamic narrowing of native coronary vessels is widely known to occur during the systolic phase of the cardiac cycle. This phenomenon has also been reported to occur in coronary artery bypass grafts. However, to the best of our knowledge, only one case report exists of this event taking place in bypass grafts during diastole. We discuss the angiographic findings of a 73-year-old male who had undergone coronary artery bypass grafting surgery twice and experienced diastolic compression of his saphenous vein graft to the right posterior descending artery.

Η εργασία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Invasive Cardiology

J Invasive Cardiol. 2009 Jun;21(6):e101-2.

Jul 08 2010

Acute myocardial infarction during a dobutamine stress echocardiography, in a patient with angiographically normal coronaries.

Ioannides M, Yiangou K, Christodoulides T, Kassianides M, Nicolaides E, Henein M


We report a case of acute myocardial infarction during a dobutamine stress echo (DSE) study in a middle age man. Our patient experienced a severe crushing retrosternal pain at peak DSE study, at the time the ECG recorded an episode of non-sustained ventricular tachycardia followed by a persistent significant ST segment elevation in V2-V6 leads. Symptoms and ECG findings remained despite the use of intravenous (IV) nitrates and therefore thrombolysis was given. A subsequent coronary angiogram revealed only mild atheromatous changes but no stenosis.

Η πιο πάνω εργασία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό International Journal of Cardiology

Int J Cardiol. 2008 Oct 30;130(1):e44-6. Epub 2007 Sep 19.

Jul 08 2010

Anomalous origin of right coronary artery from the mid-left anterior descending artery.

Yiangou K, Georgiou G, Avraamides P, Kassianides M, Henein M


We report a case of a right coronary artery (RCA) originating from the mid-left anterior descending artery (LAD) coursing around and in front of the pulmonary artery. The anomaly was discovered incidentally during cardiac catheterization. It is only the second case of such an anomaly ever described.

Η πιο πάνω εργασία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό International Journal of Cardiology

Int J Cardiol. 2008 Sep 26;129(2):e59-60. Epub 2007 Sep 19

Jul 05 2010


Κ. Γιάγκου, Γ. Γεωργίου, Θ. Χριστοδουλίδης, Π.Αβρααμίδης, Μ. Μηνά, Ε. Νικολαίδης


Το τμήμα καθετηριασμών καρδιάς του Γ.Ν.Λευκωσίας ,το μεγαλύτερο αιμοδυναμικό εργαστήριο της Κύπρου καλύπτει πληθυσμιακά πέραν των 500.000 ατόμων.Η καταγραφή των επιδημιολογικών στοιχείων των ασθενών (δημογραφικό – ιατρικό προφίλ),η αιτιολογημένη επεξήγηση του κάθε είδους χρησιμοποιούμενης ενδοπρόθεσης,η περιεπεμβατική, βραχυχρόνια και μακροπρόθεσμη παρακολούθηση είναι διαδικασίες που πρώτη φορά διενεργούνται στην Κύπρο.Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιάσει τους παράγοντες κινδύνου των ασθενών που υποβλήθηκαν σε αγγειοπλαστική,να καταγράψει το είδος της χρησιμοποιηθείσας ενδοπρόθεσης ,να επισημάνει τις περιεπεμβατικές επιπλοκές, και να προβάλει την μεσοπρόθεσμη (6μηνη) παρακολούθηση, εν αναμονή των αποτελεσμάτων της  μακροχρόνιας (1 έτος) παρακολούθησης των ασθενών αυτών.

Δημιουργήθηκε πρωτόκολλο συστηματοποιημένης καταγραφής (registry)των χαρακτηριστικών των ασθενών,της αντιμετώπισης (είδος ενδοπρόθεσης, χρήση ενδοαγγειακών απεικονιστικών μεθόδων ή επικουρικών συσκευών),των περιεπεμβατικών, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επιπλοκών όλων των ασθενών που υποβλήθηκαν σε αγγειοπλαστική στο διάστημα Νοεμβρίου 2007 – Απριλίου 2008) και σύγκρισή τους με αποτελέσματα μεγάλων κέντρων του εξωτερικού.

Κατά την περίοδο μελέτης διενεργήθηκαν 345 αγγειοπλαστικές με εμφύτευση 531 ενδοπροθέσεων (1,5 ενδοπρόθεση ανά άσθενή).Εμφυτεύτηκαν 282 απλές ενδοπροθέσεις (53,1%) και 249 επικαλυμμένες με φάρμακο (46,9%). Όσον αφορά στις περιεπεμβατικές επιπλοκές, 10 ασθενείς (2,9%) υπέστησαν νεφροπάθεια από σκιαγραφικό, 6 (1,7%) εμφραγμα του μυοκαρδίου όπως αυτό ορίζεται με τις νέες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας για το βιοχημικό ορισμό του εμφράγματος, 1 (0.29%)ΑΕΕ. Δεν καταγράφηκε θάνατος ασθενούς κατά την επέμβαση. Από τη λεπτομερή καταγραφή των επιδημιολογικών – δημογραφικών στοιχείων των ασθενών ως επίσης και από την ανάλυση των περιεπεμβατικών επιπλοκών, προκύπτει ότι αυτά βρίσκονται σε πλήρη συνάφεια με δημοσιευμένα στοιχεία μεγάλων κέντρων του εξωτερικου.

Η συστηματική καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών, της αντιμετώπισης, των περιεπεμβατικών, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επιπλοκών προσφέρει την απαραίτητη ανατροφοδότηση από την εμπειρία και την παρακολούθηση και συμβάλλει στην απόκτηση ψηλού επιπέδου γνώσεων για το προσωπικό του εργαστηρίου καθετηριασμών καρδιάς.

Τα αρχικά μας ευρήματα είναι πολύ ενθαρρυντικά για το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών και είναι συγκρίσιμα με αρκετά κέντρα του εξωτερικού. Επίσης, η εξατομικευμένη προσέγγιση ασθενούς/βλάβης οδηγεί σε μείωση της επαναστένωσης  καθ’ υπεροχή των DES έναντι των BMS σε ασθενείς υψηλού κινδύνου αλλά δεν παρατηρείται η ίδια υπεροχή σε ασθενείς χαμηλού κινδύνου

Η πιο πάνω εργασία παρουσιάστηκε σαν προφορική ανακοίνωση στα εξής συνέδρια:

  1. Κυπροελλαδικό συνέδριο καρδιολογικής εταιρείας Κύπρου – Μαρτ 2009 – Λευκωσία (Δρ. Κ. Γιάγκου)
  2. 290 Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Οκτ 2008 – Αθήνα (Δρ. Γ. Γεωργίου)

και σαν αναρτημένη ανακοίνωση (poster)  στα ακόλουθα συνέδρια

  1. Ioannina Cardiovascular Education (ICE2008) – Ιωάννινα Δεκ 2008

Jul 05 2010


T. Christodoulides, M. Ioannides, A, Koureas, K. Yiangou, E. Nicolaides

Objective: Free iron catalyzes free radical formation. In vitro studies have suggested that increased body iron stores contribute to atherogenesis progression via LDL oxidization. Epidemiologic studies aiming to link body iron stores and cardiovascular disease yielded conflicting results. We studied a possible association between increased body iron stores and aortic atheromatosis as it is visualized by transesophageal echocardiography.

Methods: Blood samples from 41 patients who underwent a transesophageal echocardiography study were drawn and levels of ferrous, ferritin and total iron binding capacity (TIBC), and transferrin saturation were measured. The patients were divided in two groups according to the detection of atheromatous plaques or not through transesophageal echo.

Results: In patients with aortic atheromatosis (n=31) transferrin saturation was higher compared with patients without aortic atheromatosis (n=10) (24,56% +/- 8,6 vs 17,6% +/- 9,14, p=0,036). Ferritin (93 ng/ml vs 94,1 ng/ml), ferrous (70,48 mg/dl vs 53,33 mg/dl) and TIBC (284,36 mcg/dl vs 281,1 mcg/dl) were not found to differ significantly among the two groups. Regression analysis revealed that age (b=0,242), dyslipidaemia (b=4,416) and transferrin saturarion (b=0,212, p=0,04) were independent predictors of aortic atheromatosis. Difference of transferrin saturation remained significant after adjusting for conflicting factors (p=0,009).

Conclusion: Transferrin saturation is higher in patients with aortic atheromatosis. Thus it is a potential predictor of atheromatosis as well as a possible future therapeutic target for prevention of atheromatosis. Further studies are required to support the above.

Jul 05 2010


K. Yiangou, A. Andreou, T.Christodoulides, M. Ioannides, G. Georgiou, E. Kleanthous-Papaxenopoulou, P.Avraamides, E. Nicolaides


Σκοπός: Η εκτασία των στεφανιαίων αγγείων είναι ένα ασύνηθες εύρημα κατά τη διάρκεια του καρδιακού καθετηριασμού. Σκοπός της εργασίας μας ήταν να αξιολογήσουμε την αγγειογραφική επίπτωση της εκτασίας των στεφανιαίων, την κλινική της έκφραση και να αναδείξουμε ένα δείκτη που θα μπορούσε να είχε προγνωστική σημασία.

Μέθοδος: Από τον Οκτώβριο του 2006 μέχρι το Μάιο του 2009, 4407 ασθενείς υποβλήθηκαν σε καρδιακό καθετηριασμό στο αιμοδυναμικό εργαστήριο της καρδιολογικής κλινικής του Γ.Ν. Λευκωσίας. Τα στοιχεία των ασθενών συνελλέγησαν από το ψηφιακό ιατρικό αρχείο της βάσης δεδομένων του νοσοκομείου και  τα αγγειογραφικά films εκτιμήθηκαν από μια ομάδα καρδιολόγων.

Αποτελέσματα: Η επίπτωση της στεφανιαίας εκτασίας ήταν 2,31%. Οι περισσότεροι ασθενείς ήταν άνδρες (94,6%). Ο τύπος Ι στεφανιαίας εκτασίας παρατηρήθηκε στο 20% των ασθενών, ο τύπος ΙΙ στο 6%, ο τύπος ΙΙΙ στο 48% και ο τύπος ΙV στο 28%. Η δεξιά στεφανιαία ήταν η πιο συχνά επηρεαζόμενη (62%). 48 ασθενείς (47%) είχαν ως εκδήλωση το οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, από τους οποίους 32 (66,5%) είχαν την ένοχη βλάβη και το εκτατικό τμήμα ταυτόσημο, σύμφωνα με την κατάταξη κατά BARI. Ο δείκτης στεφανιαίας εκτασίας (ΔΣΕ), το πηλίκο της μέγιστης διαμέτρου του εκτατικού τμήματος διά τη μέγιστη διάμετρο του μεγαλύτερου φυσιολογικού τμήματος της ίδιας αρτηρίας, αποδείκτηκε μεγαλύτερος σε βαθμό στατιστικά σημαντικό στην υποομάδα των ασθενών που παρουσιάστηκαν με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο.

Συμπεράσματα: Η στεφανιαία εκτασία είναι μια σπάνια οντότητα που εκδηλώνεται πολύ συχνότερα στους άνδρες και επηρεάζει κυρίως τη δεξιά στεφανιαία αρτηρία. Περίπου στις μισές περιπτώσεις εκδηλώνεται με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Η προγνωστική σημασία του ΔΣΕ μπορεί να αποδειχθεί σημαντική, όσον αφορά στην εκδήλωση οξέων στεφανιαίων συνδρόμων, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις ασθενών στους οποίους η  εκτασία των στεφανιαίων ανευρίσκεται τυχαία κατά τη διάρκεια καρδιακού καθετηριασμού.

 Η εργασία αυτή παρουσιάστηκε σαν προφορική ανακοίνωση στα πλαίσια των εξής συνεδρίων:

  1. 22nd International Meeting ‘Cardiology Today’ της καρδιολογικής εταιρείας Κύπρου 21-22 Μαρ 2010 Λευκωσία (Δρ. Κ. Γιάγκου)
  2. Ioannina Cardiovascular Education (ICE 2010) 4-6 Δεκ 2009 Ιωάννινα (Δρ. Κ. Γιάγκου)

Στα πλαίσια του πιο πάνω συνεδρίου η εργασία μας έλαβε το 1ο βραβείο για την πιο άρτια επιστημονική και καλύτερα παρουσιασμένη εργασία.

Jul 02 2010


Γιάγκου Κ, Χριστοδουλιδης Μ, Αζίνα Χ, Πίκολος Μ, Ιωαννίδης Μ, Μάρκου Μ, Νικολαϊδης Ε


Background/Aim: Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 (ΣΔ 1)ως κλασικός παράγοντας κινδύνου για στεφανιαία νόσο, πιθανόν να συνδέεται  με την ανάπτυξη διαστολικής δυσλειτουργίας της αριστεράς κοιλίας πριν από την εμφάνιση σημείων και συμπτωμάτων καρδιακής νόσου. Η ιστική Doppler ηχοκαρδιογραφία (TDI) είναι μια σύγχρονη υπερηχογραφική τεχνική με αναγνωρισμένη συμβολή στην τεκμηρίωση της διαστολικής δυσλειτουργίας της αριστεράς κοιλίας. Σκοπός μας, είναι η ανίχνευση πρώιμης διαστολικής δυσλειτουργίας σε ασυμπτωματικούς ασθενείς με ΣΔ 1 με τη βοήθεια δεικτών ιστικής Doppler απεικόνισης.

Μέθοδος:  Ομάδα ασθενών και ομάδα υγιών μαρτύρων υποβλήθηκαν σε πλήρη συμβατική ηχοκαρδιογραφική μελέτη καθώς και σε εφαρμογή TDI δεικτών από την κορυφαία προβολή 4 κοιλοτήτων στο επίπεδο του μιτροειδικού δακτυλίου τόσο στο οπίσθιο μεσοκοιλιακό διάφραγμα όσο και στο πλάγιο τοίχωμα. Μετρήθηκαν το πρώιμο(Ε) και όψιμο(Α) κύμα της διαμιτροειδικής ροής, ο λόγος Ε/Α, το πρώιμο(Ε’) και όψιμο (Α’) κύμα του TDI, ο λόγος Ε’/Α’ και ο λόγος Ε/Ε’. Όλα τα άτομα δεν είχαν άλλους παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο.

Αποτελέσματα: 44 άτομα χωρίστηκαν σε 2 ομάδες από 22 άτομα ( η μία ομάδα με ασυμπτωματικούς ασθενείς με ΣΔ1 (Α) και η άλλη ως ομάδα ελέγχου (Β)). Έγινε σύζευξη των ατόμων  των 2 ομάδων με βάση την ηλικία και το φύλο και συγκρίθηκαν οι προαναφερθείσες μετρήσεις. Παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στο λόγο Ε/Ε’ μεταξύ των δύο ομάδων (ομάδα Α: 6.87±2.78 ομάδα Β: 5.29±0.97 ρ=0.02). Οριακά στατιστικά σημαντική διαφορά (ρ=0.05) μεταξύ των δύο ομάδων παρατηρήθηκε επίσης στην τιμή του Ε’. Για τους συμβατικούς δείκτες παρατηρήθηκε μείωση του κύματος Ε στην ομάδα Α, η οποία δεν ήταν στατιστικά σημαντική

Συμπέρασμα: Οι ασυμπτωματικοί ασθενείς με ΣΔ 1 παρουσιάζουν πρώιμους δείκτες διαστολικής δυσλειτουργίας που μπορούν να διαγνωσθούν αξιόπιστα με τη χρήση της TDI  υπερηχογραφίας. Βάσει της νέας κατάταξης της καρδιακής ανεπάρκεια τα άτομα αυτά εμπίπτουν στην τάξη Ι. Η τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής τους, που συνίσταται σε εγκαιρότερη και επιθετικότερη παρέμβαση δυνατόν να βελτιώσει την πρόγνωση των ασθενών αυτών.

Η παρούσα εργασία παρουσιάστηκε σαν προφορική ανακοίνωση στα πιο κάτω συνέδρια:

  1. 23ο ετήσιο συνέδριο διαβητολογικής εταιρείας βορείου Ελλάδος 12-14 Νοε 2009 Θεσσαλονίκη (Δρ. Κ. Γιάγκου)
  2. 22nd International Meeting ‘ Cardiology Today’ καρδιολογικής εταρείας Κύπρου 21-22 Μαρ 2010 Λευκωσία (Δρ. Κ. Γιάγκου)
  3. 12η Επιστημονική Διημερίδα Γ.Ν. Λάρνακας 7-8 Νοε 2009 Λάρνακα (Δρ. Κ. Γιάγκου)

και σαν αναρτημένη ανακοίνωση (poster) στα ακόλουθα συνέδρια

  1. Europrevent 2010 της ευρωπαϊκής καρδιολογικής εταιρείας 5-7 Μαίου 2010 Πράγα
  2. 30ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο 29-31 Οκτ 2009 Αθήνα